ویروس چیست و هر آنچه باید درباره آنها بدانید!

عفونی ۲۸ اسفند ۱۳۹۸ بدون دیدگاه

هر آنچه که باید درباره ویروس ها بدانید!

ویروس ها ریز ارگان های میکروسکوپی هستند که تقریبا در همه جای زمین یافت می شوند.

این ارگان ها می توانند بر روی حیوانات، گیاهان، قارچ ها و حتی باکتری ها نیز تاثیر گذارند.

گاهی اوقات یک ویروس می تواند سبب یک بیماری مرگبار همچون آنفولانزا و کرونا شود.

سایر عفونت های ویروسی سبب واکنش قابل توجهی نمی شوند.

همچنین یک ویروس می تواند دارای تاثیری بر روی یک نوع ارگانیسم باشد اما بر روی دیگری اثری متفاوت داشته باشد.

این ویژگی توضیح خوبی برای نحوه تاثیر گذاری یک ویروس بر روی گربه و عدم تاثیر آن بر روی یک سگ است.

این ارگان های میکروسکوپی دارای پیچیدگی های متفاوتی می باشند.

این ریز ارگان ها دارای مواد ژنتیکی، RNA یا DNA هستند که بواسطه پوششی از پروتئین، چربی یا گلیکوپروتئین احاطه شده اند.

این ها نمی توانند بدون میزبان زندگی کنند، بنابراین آنها را در دسته انگل ها قرار می دهند.

ویروس ها بعنوان پرجمعیت ترین موجودات بیولوژیکی بر روی زمین شناخته می شوند.

حقایقی راجع به ویروس ها

در اینجا به بیان نکاتی کلیدی درباره ویروس ها می پردازیم. جزییات بیشتر در ادامه مقاله بیان شده اند.

  • ویروس ها جانداران زنده ای هستند که نمی توانند بدون وجود سلول میزبان زندگی کنند.
  • ویروس ها بعنوان پرجمعیت ترین موجودات بیولوژیکی بر روی زمین شناخته می شوند.
  • بیماری هایی که بواسطه ویروس ایجاد می شوند شامل هاری، تبخال و ابولا می باشند.
  • درمانی برای ویروس وجود ندارد اما با تزریق واکسن می توان از شیوع آن جلوگیری کرد.

عکسی از یک ویروس

ویروس چیست؟

ویروس ها تقریبا در هر اکوسیستمی بر روی زمین وجود دارند.

این موجودات قبل از وارد شدن به بدن به شکل یک “ویشه” وجود دارد.

تاثیرات این موجودات را می توان از ویروس های کشنده تا بی علامت دسته بندی کرد.

طی این مرحله، اندازه آنها به سختی یک صدم اندازه یک میکروب است و شامل دو یا سه بخش مجزا هستند:

  • مواد ژنتیکی، هم DNA وهم RNA
  • پوشش پروتئینی یا کاپسید، که از اطلاعات ژنتیکی مراقبت می کند
  • گاهی اوقات وقتی ویروس خارج از سلول باشد، یک پوشش از چربی در اطراف پوشش پروتئین وجود دارد

ویروس ها حاوی ریبوزوم نیستد، بنابراین قادر به ساخت پروتئین نمی باشند.

این ویژگی سبب وابستگی کامل آنها به میزبان می شود.

این موجودات تنها گونه ای از ریز ارگانیسم ها می باشند که نمی تواند بدون یک سلول میزبان مجددا تولید شوند.

پس از ارتباط با یک سلول میزبان، ویروس مواد ژنتیکی خود را در داخل میزبان قرار داده و عملکرد او را تصاحب می کند.

پس از عفونی کردن سلول، این موجودات به تولید ادامه می دهد، اما بجای مواد سلولی مفید فقط پروتئین ویروسی و مواد ژنتیکی بیشتری تولید می کند.

همچنین بخوانید:  واکسن آنفولانزا - انواع، مزایا، عوارض و توصیه مهم قبل و بعد از استفاده

این روند سبب می شود که ویروس ها در دسته انگل ها قرار گیرند.

این موجودات اندازه و شکل های مختلفی دارند و می توان آنها را برحسب شکل به گروه های زیر دسته بندی نمود:

  • ستاره ای: ویروس موزاییکی تنباکوبه شکل مارپیچ است
  • ویروس های بیست وجهی، نیمه کروی: بیشتر ویروس های جانوران به این شکل است
  • پوششی: بعضی از ویروس ها خود را در بخش اصلاح شده عضو سلول پوشش می دهند و سبب ایجاد یک پوشش چربی محافظتی می شوند. ویروس های آنفولانزا و ایدز در این دسته قرار دارند.

شکل های دیگری از این موجودات مانند شکل های غیر استاندارد نیز وجود دارند که ترکیبی از شکل های ستاره ای و بیست وجهی می باشند.

منابع

ویروس ها از بقایای فسیلی خارج نمی شوند، بنابراین ردیابی آنها طی گذر زمان دشوار است.

برای مقایسه DNA و RNA ویروس ها می توان از تکنیک های مولکولی استفاده نمود و به منشاء آنها برد.

سه تئوری رقابتی در تلاش برای توضیح منشاء این موجودات هستند.

  • فرضیه پسرفت یا کاهش: ویروس ها بعنوان ارگان های مستقل شروع به گسترش می کنند و سپس تبدیل به انگل می شوند. با گذر زمان، آنها ژن هایی که دیگر به انگل شدن آنها کمکی نمی کنند را دور می ریزند و کاملا به سلول هایی که درون آنها زندگی می کنند وابسته می شوند.
  • فرضیه تصاعدی یا فرار: ویروس های خارج شده از بخش هایی از DNA یا RNA که از ژن های ارگانیسم های بزرگتر گریخته اند. به این ترتیب آنها توانایی لازم برای مستقل شدن و حرکت بین سلول ها را بدست می آورند.
  • فرضیه ویروس اول: ویروس هایی که از مولکول های پیچیده نوکلئیک اسید و پروتئین ها قبل یا همزمان با اولین سلول های موجود بر روی زمین در میلیون ها سال قبل خارج شده اند.

انتقال

یک ویروس تنها برای تولید مجدد است که زندگی می کند.

وقتی مجددا تولید می شود، این موجودات تازه متولد شده وارد سلول ها و میزبان های جدید می شوند.

ظاهر یک ویروس بر روی توانایی شیوع او تاثیر می گذارد.

این موجودات می توانند از فردی به فرد دیگر و از مادر به کودک در حین بارداری یا تولد منتقل شوند.

راه های شیوع و انتقال آنها عبارتند از:

  • لمس
  • رد و بدل بزاق دهان، سرفه یا عطسه
  • تماس جنسی
  • آب یا غذای آلوده
  • حشراتی که این این موجودات را از شخصی به شخص دیگر انتقال می دهند

برخی از این موجودات تا مدت ها می توانند در یک شی باقی بمانند، بنابراین اگر شخص حامل ویروس شی ای را لمس کند، ویروس می تواند با لمس همان شیء توسط فرد دیگری وارد بدن او شود.

همچنین بخوانید:  آنفولانزا - علت، علائم، درمان، پیشگیری، خطرات و انواع آن

این شیء را در اصطلاح ناقل بی جان می نامند.

ویروس با انتشار در داخل بدن شروع به تاثیر گذاری بر روی میزبان می کند.

پس از دوره ای که دوره نهفتگی نامیده می شود، علائم بیماری شروع به ظهور می کنند.

در صورت تغییر ویروس چه اتفاقی می افتد؟

وقتی یک ویروس منتشر می شود، می تواند برخی از DNA های میزبان را برداشته و به ارگان یا سلول دیگری انتقال دهد.

اگر این موجودات وارد DNA میزبان شود، می تواند با حرکت در اطراف یک کروموزوم یا کروموزوم جدید، بر روی ژنوم گسترده تری تاثیر گذارد.

این امر می تواند تاثیر بلند مدتی بر روی یک شخص داشته باشد.

در انسان ها این ویژگی توضیح خوبی برای پیشرفت هموفیلی و تغذیه معیوب عضلانی است.

این تعامل با DNA میزبان، همچنین سبب تغییر ویروس ها می شود.

برخی از این موجودات تنها بر روی یک گونه تاثیر می گذارند، مثلا پرندگان.

اگر ویروسی که تنها بر روی پرندگان تاثیر می گذارد بصورت تصادفی وارد بدن انسان شود و برخی DNA های او را بردارد، نوع جدیدی از ویروس تولید می شود که به احتمال زیاد در آینده بر روی انسان ها تاثیر خواهد گذاشت.

لذا دانشمندان نگران ویروس های نادری هستند که از حیوانات به انسان ها شیوع پیدا می کنند.

بیماری های ویروسی

ویروس ها سبب بیماری های انسانی بسیاری می شوند که عبارتند از:

  • آبله
  • کرونا یا کووید-۱۹
  • سرماخوردگی و انواع مختلف آنفولانزا
  • سرخک، گوشک، سرخجه، آبله مرغان و زونا
  • هپاتیت
  • تبخال و تاول تبخالی
  • فلج کودکان
  • هاری
  • ابولا و تب هانتا
  • HIV، ویروسی که سبب ایدز می شود
  • سندروم حاد تنفسی (SARS)
  • تب دانگ (استخوان شکن)، زیکا و اپستین- بار

برخی از این موجودات مانند ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) می توانند منجر به انواع سرطان منجمله سرطان دهانه رحم شوند.

ویروس های دوستانه چیست؟

همانگونه که برخی باکتری های دوستانه در روده سبب بهتر شدن هضم غذا می شوند، انسان ها دارای ویروس های دوستانه ای نیز هستند که از آنها در برابر باکتری های خطرناکی مانند ای. کولی محافظت می کند.
ویروس های مبارز

ویروس های مبارز

وقتی سیستم ایمنی بدن ویروسی را شناسایی می کند، این موجودات برای حفظ سلول ها در برابر حمله شروع به واکنش می کند.

فرایندی که دخالت RNA نامیده می شود، مواد ژنتیکی ویروسی را درهم می شکند.

سیستم ایمنی پادتن های خاصی تولید می کند که در داخل ویروس ها نفوذ کرده و آنها را غیر عفونی می کنند.

سپس بدن سلول های T را برای نابودی این موجودات اعزام می کند.

بیشتر عفونت های ویروسی سبب تحریک یک واکنش حفاظتی از سیستم ایمنی می شوند اما ویروس های ایدز (HIV) و عصب گرا، راه هایی برای گریز از پدافند سیستم ایمنی دارند.

همچنین بخوانید:  سرماخوردگی - علائم، پیشگیری، درمان و تفاوت با سایر بیماری ها

این موجودات عصب گرا سبب عفونت سلول های عصبی می شوند.

این ویروس ها مسول بیماری هایی مانند فلج کودکان، هاری، گوشک و سرخک هستند.

این موجودات با داشتن تاثیرات تاخیری و تصاعدی که قابل تشدید هستند، بر روی ساختار سیستم مرکزی عصبی (CNS) تاثیر می گذارند.

درمان و داروها

عفونت های باکتریایی را می توان توسط آنتی بیوتیک درمان کرد اما عفونت های ویروسی برای پیشگیری در وهله اول هم نیازمند واکسیناسیون هستند و هم داروهای ضد ویروسی برای درمان.

گاهی اوقات تنها درمان احتمالی، تسکین علائم است.

داروهای ضد ویروسی در واکنش به ویروس همه گیر ایدز، بصورت گسترده ای توسعه یافته اند.

این داروها، بیماری زاها را نابود نمی کنند، بلکه از پیشرفت آنها جلوگیری کرده و فرایند بیماری را کند می کنند.

ضد ویروس هایی نیز برای درمان عفونت ویروس تبخال، هپاتیت B و هپاتیت C، آنفولانزا، زونا و آبله مرغان نیز وجود دارند.

واکسیناسیون در مقابل ویروس

واکسن ها

واکسیناسیون در حالت کلی ارزانترین و موثرترین راه پیشگیری از این موجودات است. برخی واکسن ها موفق به حذف بیماری هایی مانند آبله می شوند.

واکسیناسیون ویروس شامل:

  • شکل ضعیف شده این موجودات
  • پروتئین های ویروسی به نام پادزا، که سبب تحریک بدن برای تولید آنتی بیوتیک ها برای مبارزه در آینده می شود
  • عفونت های با ویروس یکسان
  • ویروس های زنده تضعیف شده مانند ایمن سازی برای فلج اطفال

واکسن های زنده تضعیف شده سبب ایجاد خطر بیماری اولیه در افرادی می شود که دارای سیستم ایمنی ضعیفی هستند.

در حال حاضر واکسیناسیون برای بیماری هایی مانند فلج اطفال، سرخک، گوشک و سرخجه موجود می باشد.

استفاده همه گیر از این واکسن ها سبب کاهش قابل توجه ابتلا به این بیماری ها شده است.

مثلا دو دُز از واکسن سرخک، سبب حفاظت ۹۷ درصدی در برابر این بیماری می شود.

واکسن سرخک سبب کاهش ۹۹ درصدی شیوع سرخک در امریکا شده است.

این بیماری در صورت شیوع بر روی افرادی تاثیر می گذارد که واکسینه نشده اند.

بیشتر افراد از واکسینه شدن کودکانشان جلوگیری می کنند، از آنجایی که افراد نزدیک به آنها همه واکسینه شده اند، بنابراین خطر ابتلا به بیماری نیز پایین است.

واکسیناسیون موثرترین راه برای پیشگیری از ویروس هاست

هرچند اگر کمتر از ۹۲-۹۵% افراد واکسینه شوند، اجتماع سبب از دست رفتن ایمنی گروهی شده و با شیوع بیماری خطر افزایش آن نیز بصورت چشمگیری بالا می رود.

این امر می تواند بر روی افراد آسیب پذیری تاثیر گذارد که به دلایل مختلف قادر به دریافت واکسن نیستند، مانند سیستم ایمنی سازشکار.

عفونت های ویروسی معمولا بدون درمان از بین می روند اما دارو می توانند باعث بهبود علائمی مانند درد، تب و سرفه شود.

منبع: مدیکال نیوز تودی

رای
مطلبو دوست داشتی؟

توجه: مطالب بخش پزشکی و سلامت وبسایت تاروت رنگی صرفا جنبه آموزشی و اطلاع رسانی دارد. این مطالب نباید توصیه پزشکی تلقی شده و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان کرد.

در صورت تمایل این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
تلگرام واتس آپ فیس بوک پیامک
تلگرام واتس آپ فیس بوک پیامک
برچسب ها
اشتراک
اطلاع از
0 دیدگاه
بازخورد برخط
مشاهده تمامی دیدگاه ها
0
دوست داری به بحث بپیوندی ؟ دیدگاهتو بذار !x
()
x