استامینوفن – انواع، عوارض، کاربرد، نحوه مصرف و دوز مصرفی

داروها ۱۰ دی ۱۳۹۹ بدون دیدگاه

استامینوفن (تیلنول) و هر آنچه که باید درباره آن بدانید

آیا تاکنون برای درمان درد خفیف یا کاهش تب از تیلنول استفاده کرده اید؟ اگر چنین است، پس شما استامینوفن خورده اید.

استامینوفن نام عمومی داروی تیلنول می باشد، اما این دارو، با نام های تجاری دیگری، بدون نسخه قابل خریداری بوده و ممکن است شما بدون آن که بدانید، قبلا از آن استفاده کرده باشید.

این دارو می تواند عوارض جانبی داشته باشد.

این اتفاق در بیشتر افراد بروز نمی یابد، اما در صورت مصرف بیش از حد، برخی از اثرات آن می تواند جدی باشد.

نام رایج دارو: استامینوفن – Acetaminophen

اسم تجاری: تایلانول، پانادول، پاراستامول

استامینوفن که به نام APAP نیز شناخته شده به خانواده مسکن های غیر استروئیدی (غیر مخدری) تعلق دارد.

این گروه از داروها با مهار آنزیم تولید کننده درد و پروستاگلاندین های ایجاد کننده التهاب عمل می کنند.

اگرچه این دارو برخلاف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین و ایبوپروفن، تاثیر چندانی در کاهش ورم و التهاب نخواهد داشت.

قرص استامینوفن یک داروی قدیمی است و در سال ۱۸۷۷ برای اولین بار ساخته شده است و به همین دلیل تقریبا برای تمامی پزشکان و افراد شناخته شده است.

این دارو معمولا برای کنترل درد مورد استفاده قرار می گیرد.

این قرص بلافاصله بعد از شروع درد باید بلافاصله مصرف شود.

هرگز نباید شرایطی به وجود بیاید که درد زیاد بشود، زیرا اگر درد افزایش یابد این دارو اثر چندانی در بدن نخواهد داشت.

نحوه عملکرد

برای تسکین درد خفیف یا متوسط ​​می توانید از استامینوفن استفاده کنید.

این درد معمولاً ناشی از سرماخوردگی، گلودرد، سردرد، بدن درد یا درد های عضلانی، اسپاسم های دوران قاعدگی، آرتروز یا دندان درد می باشد. این دارو برای کاهش تب نیز مفید است.

نحوه عملکرد این دارو کاملاً مشخص نیست. این دارو تورم یا التهاب را کاهش نمی دهد.

در عوض، به نظر می رسد که از انتشار برخی مواد شیمیایی در مغز که باعث انتقال درد می شوند، جلوگیری می کند.

عوارض جانبی

استامینوفن

استامینوفن دارای عوارض جانبی است، اما اکثر مردم آن را تجربه نکرده اند.

بیشتر افراد به این دارو حساسیتی نداشته و در موارد نادر، ممکن است نسبت به آن واکنش های آلرژیک داشته اند.

بیشترین عارضه جانبی، آسیب شدید کبدی است که معمولاً فقط هنگام استفاده بیش از حد از آن اتفاق می افتد.

واکنش آلرژیک

در موارد بسیار نادر، برخی از افراد نسبت به استامینوفن واکنش آلرژیک داشته اند.

اگر بعد از مصرف، دچار موارد زیر شدید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

  • احساس وجود مشکل در تنفس یا قورت دادن خوراکی
  • تورم صورت، لب ها، گلو یا زبان
  • کهیر
  • خارش شدید
  • لایه برداری (پوست انداختن) یا تاول زدن پوست

آسیب شدید به کبد

مسمومیت با استامینوفن در اثر مصرف بیش از حد این دارو اتفاق می افتد.

کبد این دارو را پردازش کرده و آن را به ماده دیگری تبدیل می کند.

اگر مقدار زیادی استامینوفن مصرف کنید، کبد نیز از این ماده بیشتر تولید کرده و با افزایش آن، به کبد آسیب خواهد رسید. اما اگر این دارو را در حد مجاز مصرف کنید، احتمال آسیب دیدگی وجود نخواهد داشت.

علائم آسیب کبدی عبارتند از:

  • زرد شدن پوست یا سفیدی چشم
  • احساس درد در سمت راست ناحیه فوقانی شکم
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • از دست دادن اشتها
  • خستگی
  • تعریق بیش از حد
  • رنگ پریدگی پوست
  • کبودی یا خونریزی غیرمعمول
  • ادرار تیره (به رنگ چای)
  • مدفوع تیره
همچنین بخوانید:  قرص فیناستراید - نحوه مصرف، عوارض، مدت زمان استفاده و نکات مهم

استامینوفن، مثل داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی از قبیل آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن، باعث ایجاد زخم معده و زخم روده نمی‌شود.

در هر حال مصرف این دارو مانند داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی کاهش تورم و التهاب را به دنبال ندارد و بهتر است پیش از مصرف برای اطلاعات بیش‌تر با دکتر خود مشورت کنید و اطمینان حاصل کنید که کدام دارو برای شما مناسب است.

اگر گمان می کنید بیش از حد استامینوفن مصرف کرده اید یا این علائم را دارید، با مرکز درمانی تماس گرفته یا فوراً به پزشک مراجعه کنید.

در صورت مصرف بیش از حد دارو، حتی اگر علائمی نداشتید، به نزدیک ترین مرکز درمانی بروید.

اگر کسی از اطرافیان، بعد از خوردن این دارو، نفس نکشیده و واکنشی از خود نشان نمی دهد، بلافاصله با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.

فراموش کردن

اگر پزشکتان توصیه کرده این دارو را طبق برنامه‌ای منظم و نه فقط در وقت نیاز مصرف کنید و شما یکی از نوبت‌های مصرف دارو را فراموش کرده‌اید، در اولین فرصت آن را مصرف کنید.

اما اگر نزدیک به مصرف دوز بعدی به یاد آوردید که دارو را مصرف نکرده‌اید، نیازی به مصرف دو برابر داروی استامینوفن نیست فقط دوز مقرر را در زمان مقرر مصرف کنید.

نحوه نگهداری

داروی استامینوفن باید در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور و خارج از دسترس کودکان نگه‌داری شود.

از این دارو در حمام نگهداری نفرمایید. توجه داشته باشید که داروی منقضی شده را مصرف نکنید.

مصرف بیش از حد

از آن جایی که استامینوفن بدون نسخه نیز قابل خریداری است، استفاده بیش از حد از آن، بسیار متداول می باشد.

از این رو، برای کاهش خطرات آن، حتما به مقدار مصرف این دارو در طول روز توجه کنید.

مقدار مجاز مصرف این دارو برای هر فرد، به سن و عادات شخصی او بستگی دارد.

آسیب شدید کبدی به احتمال زیاد در موارد زیر رخ خواهد داد:

  • بزرگسالانی که بیش از ۳ گرم (۳۰۰۰ میلی گرم) استامینوفن در طی یک دوره ۲۴ ساعته مصرف می کنند.
  • کودکانی که بیش از پنج دوز مشخص از این دارو در یک دوره ۲۴ ساعته استفاده می کنند.
  • افرادی که در حال حاضر به بیماری کبد مبتلا هستند، داروهای دیگری را که می تواند به کبد آسیب برساند، مصرف می کنند و یا روزانه سه یا چند نوشیدنی الکلی می نوشند (حتی اگر این دارو را با دوز مجاز مصرف کنند).

قبل از دادن استامینوفن به فرزند خود، دستورالعمل آن را کاملا بررسی کرده و دوز مناسب کودک را تعیین کنید.

دوز مصرفی کودکان معمولاً از طریق یک نمودار که براساس سن و وزن است، بدست می آید.

اگر به این جدول دسترسی نداشتید، پزشک یا داروساز می تواند شما را راهنمایی کند.

اگر فرزند شما از ۲ سال کوچکتر است، قبل از دادن این دارو حتما با پزشک مشورت کرده و هرگز به کودک خود استامینوفن بزرگسالان ندهید.

صحبت با پزشک

استامینوفن هنگامی که در مقدار مجازی استفاده شود، داروی ایمن و مؤثری بوده و معمولاً عوارض جانبی ندارد.

با این حال، در صورت مصرف بیش از حد، عوارض جانبی آن می تواند شدید و حتی کشنده باشد.

همچنین بخوانید:  منیزیم - خواص، میزان مصرف، مواد غذایی، کمبود و عوارض آن

باید بدانید که آیا داروهای دیگری که مصرف می کنید حاوی استامینوفن هستند یا خیر، تا از حد روزانه خود فراتر نروید.

اگر این دارو بخشی از رژیم دارویی شماست، درباره مقدار مجاز روزانه خود با پزشک تان مشورت کنید.

نحوه مصرف و دوز مصرفی

برای مصرف صحیح استامینوفن لازم است از اطلاعات روی بسته‌ی محصول پیروی کنید.

این دارو در فرم‌ها و برندهای مختلف در دسترس است، بنابراین لازم است توضیحات راجع به دوز دارو را به‌دقت مطالعه کنید، زیرا ممکن است مقدار استامینوفن موجود در محصولات مختلف با هم متفاوت باشد.

توجه داشته باشید که دوز دارو را خودسرانه به بیش‌تر از مقدار تجویزی افزایش ندهید. (حتماً قسمت هشدار روی بسته‌ی دارو را مطالعه کنید.)

اگر قصد دارید از این دارو برای درمان کودکان استفاده کنید، لازم است محصولات مناسب کودک را تهیه کنید.

برای پیدا کردن دوز مناسب کودکتان توضیحات روی بسته‌ی دارو در مورد میزان دوز مصرفی مناسب برای وزن‌های مختلف را مطالعه کنید.

اگر وزن کودکتان را نمی‌دانید، جدول مربوط به سن را بررسی کنید.

برای استفاده از شربت استامینوفن، بطری را قبل از هر بار مصرف تکان دهید.

البته بعضی از شربت‌ها نیازی به تکان دادن ندارند. برای آگاهی درمورد این موضوع راهنمای روی بسته‌بندی را مطالعه کنید.

برای حصول اطمینان از مصرف دوز مناسب شربت، مقدار مصرفی را، با قاشق‌های مخصوص، قطره‌چکان یا سرنگ اندازه بگیرید. از قاشق‌های عادی خانگی استفاده نکنید.

قرص‌های سریع بازشونده را بجوید یا اجازه دهید زیر زبان حل شوند سپس با آب یا بدون آب آن‌ها را فرو دهید.

برای مصرف قرص‌های جویدنی آن‌ها را پیش از بلع به طور کامل بجوید.

قرص‌های پیوسته رهش را نباید جوید یا له کرد.

انجام این کار می‌تواند تمام دارو را یک‌جا آزاد کند و خطر بروز عوارض جانبی را افزایش دهد.

همچنین نباید بدون تجویز پزشک قرص‌ها را (خصوصاً قرص‌هایی را که خط تقسیم ندارند) نصف کرد.

باید تمام قرص را بدون جویدن یا تکه تکه کردن فرو داد.

برای مصرف قرص‌های جوشان دوز مورد نظر را در مقدار معینی از آب بریزید و سپس میل کنید.

موارد احتیاط مصرف استامینوفن

اگر به استامینوفن حساسیت دارید پیش از مصرف مشکل‌ را با پزشکتان یا دکتر داروخانه مطرح کنید.

داروی استامینوفن ممکن است شامل ترکیبات غیر فعالی باشد که موجب بروز حساسیت یا مشکلات دیگر بشود.

قبل از استفاده از استامینوفن سابقه‌ی پزشکی خود را، به ویژه در خصوص بیماری کبد و مصرف منظم و سوء مصرف الکل، با پزشکتان در میان بگذارید.

محصولات مایع، قرص‌های جویدنی و قرص‌های حل‌شونده در مایعات می‌توانند حاوی قند یا آسپارتام باشند.

در صورت ابتلا به دیابت، فنیل کتونوری و شرایط دیگری که نیاز به محدود کردن یا اجتناب از مصرف این مواد در رژیم غذایی شما دارد، باید جانب احتیاط را رعایت کرده و با پزشکتان در این مورد صحبت کنید.

اشکال مختلف استامینوفن ممکن است حاوی مقادیری شکر یا آسپارتام باشد، بنابراین در صورت ابتلا به دیابت و فنیل کتونوری (یا هر بیماری دیگری که نیاز به کنترل تغذیه و اجتناب از مصرف این مواد غذایی دارد) در استفاده از این داروها احتیاط کنید.

مصرف استامینوفن ممکن است باعث کاهش دقت برخی آزمایش های خاص قند در ادرار شود، لازم است قبل از آزمایش با مسئول آزمایشگاه مشورت کنید.

همچنین بخوانید:  فولیک اسید - خواص، میزان و زمان مصرف، منابع و عوارض آن

استامینوفن در بارداری

مصرف استامینوفن ممکن است به جنین در حال رشد آسیب برساند.

نتایج مطالعه انجام شده در مجله JAMA Pediatrics در سال ۲۰۱۶ نشان می دهد مصرف استامینوفن بخصوص در سه ماهه سوم بارداری خطر بروز مشکلات رفتاری در کودکان را افزایش می دهد.

بنابراین اگر باردار هستید حتما قبل از مصرف استامینوفن با پزشک مشورت کنید.

استامینوفن و شیردهی

استامینوفن از شیر مادر به نوزاد منتقل می شود، قبل از شیردهی حتما با پزشک صحبت کنید.

استامینوفن و الکل

مصرف همزمان استامینوفن و الکل خطر ابتلا به آسیب های کبدی را افزایش می دهد بنابراین اگر به بیماری کبدی شدید یا کبد الکلی (سیروز) مبتلا هستید از مصرف استامینوفن خودداری کنید.

آیا استامینوفن خواب آور است؟

در برخی منابع از استامینوفن به عنوان داروی خواب آور یاد شده است، توصیه می شود از مصرف همزمان این دارو با داروهای آرامبخش، آنتی هیستامین ها و سایر داروهای خواب آور اجتناب کنید.

تداخل دارویی استامینوفن

از آن جا که ماده استامینوفن در بیش از ۶۰۰ داروی با نسخه و بدون نسخه یافت می شود، برای جلوگیری از بروز اوردوز دارویی لازم است هنگام مصرف داروی استامینوفن به همراه سایر داروها احتیاط شود.

قبل از مصرف هر گونه دارو به همراه استامینوفن – بخصوص داروهای سرفه، سرماخوردگی و آنفلوآنزا – حتما برچسب آن را به دقت مطالعه کنید که حاوی استامینوفن نباشد.

برخی دیگر از داروهایی که ممکن است با استامینوفن تداخل دارویی داشته باشند عبارتند از:

  • وارفارین (کومادین)
  • ایزونیازید (لانیازید، نیدرازید)
  • دیفلونیسال (دولوبید)
  • کاربامازپین (تگرتول)، فنوباربیتال (لومینال)، فنی توئین (دیلانتین)

دوز مصرف استامینوفن

دوز مصرف استامینوفن بین ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی گرم است و مقدار حداکثر دوز مصرفی طی ۲۴ ساعت نباید از ۴۰۰۰ میلی گرم تجاوز کند.

برای بزرگسالان و کودکان ۱۲ ساله یا بالاتر (که حداقل وزن ۵۰ کیلوگرم دارند) دوز روزانه معمولا بین ۶۵۰ تا ۱۰۰۰ میلی گرم و هر ۴ تا ۶ ساعت می باشد، این مقدار نباید طی ۲۴ ساعت از ۴۰۰۰ میلی گرم تجاوز کند.

برای استامینوفن طولانی رهش دوز مصرف توصیه شده ۱۳۰۰ میلی گرم و هر ۸ ساعت می باشد و نباید طی ۲۴ ساعت از ۳۹۰۰ میلی گرم تجاوز کند.

برای کودکان کمتر از ۱۲ سال دوز توصیه شده بین ۱۰ تا ۱۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن کودک هر ۴ تا ۶ ساعت است، کودکان طی ۲۴ ساعت نباید بیش از ۵ دوز استامینوفن مصرف کنند و مجموع ۵ دوز نباید از ۵۰ تا ۷۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در ۲۴ ساعت تجاوز کند.

شیاف استامینوفن

شیاف استامینوفن برای کاهش دردهای عضلانی، استخوانی، کمر درد و سر درد مورد استفاده قرار می گیرد.

دست های خود را قبل و بعد از استعمال این شیاف بشویید. اگر شیاف نرم شده است قبل از استفاده ۱۵ دقیقه در یخچال بگذارید.

برای گذاشتن شیاف به پهلو دراز بکشید و آن را وارد مقعد کنید. هرگز دوز مصرفی را تغییر ندهید، اگر از مشکلات کلیوی و کبدی رنج می برید این موضوع را با پزشک در میان بگذارید. به طور کلی بهتر است شیاف استامینوفن را در یخچال نگهداری کنید.

منابع: هلس لایندراگزاوری دی هلسوب ام دی

3 1 رای
مطلبو دوست داشتی؟
در صورت تمایل این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
تلگرام واتس آپ فیس بوک پیامک
تلگرام واتس آپ فیس بوک پیامک
اشتراک
اطلاع از
0 دیدگاه
بازخورد برخط
مشاهده تمامی دیدگاه ها